SON DAKİKA

Bilgi Pusula

İslamiyetin Kabulünden Sonraki Türk Destanları

İslamiyetin Kabulünden Sonraki Türk Destanları
Bu haber 01 Şubat 2021 - 18:06 'de eklendi ve 39 views kez görüntülendi.

İslamiyetin Kabulünden sonraki Türk Destanları, büyük çoğunlukla dinden etkilenmiştir. İslamiyet’in kabulü ile başta Türklerin yaşam biçimi , Destanları, şiir ve diğer alanlarda değişiklik görülmüştür. Sonuç olarak İslamiyet’in benimsenmesi O dönemde büyük değişimleri beraberinde getirmiştir. Bu dönemden sonra ortaya çıkan Türk Destanları da şu şekildedir;

  1. Satuk Buğra Han Destanı ( Karahanlılar)
  2. Manas Destanı ( Kazak – Kırgızlar)
  3. Cengiz Han Destanı (Moğol-Türk)
  4. Timur ve Edige Destanları (Tatar-Kırım)
  5. Battalgazi Destanı (Selçuklu Devleti)
  6. Danişmend Gazi Destanı ( Anadolu Beylikleri)
  7. Sarı Saltuk Destanı ( Osmanlılar)
  8. Köroğlu Destanı ( Osmanlılar)

İslamiyet’ten Sonraki Türk destanları kısaca tanıyalım.

1.Satuk Buğra Han Destanı – Karahanlılar

Karamanlılar ilk Müslüman Türk devleti olarak karşımıza çıkıyor. Destanda Hükümdar Saltuk Buğra Han’ın Müslüman olmayan kesimle olan mücadeleleri anlatılıyor. Bu destan 9 ve 10. Yüzyılların arasında oluşmuştur. Diğer destanlarla göre motifler değişmiş ve daha çok ‘Müslüman – Kâfir ‘ motifi işlenmiştir.

2.Manas Destanı – Kazak , Kırgız

Manas Destanı tamamı manzumdur ve dünyanın en uzun Destanı özelliği taşır. 4 bin mısradan  fazla olduğu biliniyor. Destanda 11 ve 12. Yüzyıl Manas adlı kahramanın olayları anlatılıyor. Kısa sürede adını duyuran ve geniş coğrafyalarda yayılan Manas Destanı, Kırgız Türkçesiyle yazılmıştır. Rus bilimci Radloff  bu Destanı derlenmiş ve dünyaya kazandırmıştır.

3.Cezgiz Han Destanı – Cengizname

13. Yüzyılda orta Asya’da Türk Beylikleri arasında gelişmiş olan bir destandır. Cengiz Han bir kahraman edasıyla burada işlenmiştir. Aynı şekilde destan o dönem ve sonraki Türk Beylikleri dönemlerinde çok sevilmiş ve yaygınlaşmıştır.

Batı tarafında bulunan Türkler Cengiz Hanı sevmemiştir. Lakin orta Asya’da bulunan Türkler Cengiz Han’ı çok sevmiş ve kutsallık atfetmişlerdir. Bu destan ‘Şecere-i Türk ‘ eserinde 17 varyantı yayımlanmıştır. Bu da destanın ne denli sevildiği ve yayıldığını gösterir..

4.Timur ve Edige Destanları – Tatar , Kırım

Timur ve Edige’nin yaşamış olduğu olaylar baş konu iken destanın altı değişik şekli de bulunmuştur. Destan, Nogay beyliğinin Liderlerinden olan Edige’nin kahramanlıklarını anlatır. Ayni şekilde Altınordu Bey’i olan Toktamış Han ve Edige arasındaki mücadeleler etrafında da oluşur.

Timur, kızı ve bazı askerleri Tiyin tarafından kaçırılır. Tiyin, aynı zamanda herkese meydan okur. Edige, bundan sonra Tiyin’i bulur ve onu öldürür. Bu şekilde Timur’un beğenisini toplar. Dolayısıyla Edige, Nogay Bey’i olur ve Han ünvanı kazanır.

İslamiyetin Kabulünden Sonraki Türk Destanları

5.Battal Gazi Destanı – Battalname

Battalname, Müslüman olan Türk ve Arapların Anadolu’ya yaptıkları seferleri anlatır. Destanın asıl konusu ise Battal Gazi ve Malatya Bey’i olan Ömer’dir. Battal Arap dilinde kahraman demektir. Türk ve Müslüman Arapların arasında çok sevilen Battalgazi de Bu destana konu olur. Nitekim Battalgazi özellikle Bizanslılara karşı yaptığı kahramanlıklar destanın ilgi odağı olur. 12. Ve 13. Yüzyıllarda kaleme alınan destan, ortak İslâm ve kültür dairesinin ürünlerinde olmuştur.

6.Danişmend Gazi Destanı- Danişmendiname

Danişmend Gazi Destanı, Melik Gazi’nin Hayatını, Yaptığı savaşları ve Anadolu’daki fetih hareketlerini anlatır. Destan, Battal Gazi ve Satık Buğra destanının adeta 3. Halkasını oluşturuyor. Anadolu’da kaleme alınan Bu eser dili açısından oldukça sadedir. Aynı şekilde nâzım – neşir karışık biçimde karşımıza çıkıyor.

Genel olarak Danişmend Gazi destanına baktığımızda, olayların geçtiği yerler ve olayların anlatılış biçimi gerçektir diyebiliriz.

İslamiyetin Kabulünden Sonraki Türk Destanları

7.Sarı Saltuk Destanı – Osmanlılar

17. Yüzyılda yazılan Bu destan bir halk hikayesi niteliğindedir. Sarı Saltuk Anadolu’da yaşamış ve İslamiyet’i yaymaya çalışmıştır. Genel olarak Sarı Saltuk’un İslam dinini yaymak için içerisinde bulunduğu durum, koşul ve mücadeleler konu edinmiştir.

Her türlü bilime hakim olan ve dili de bilen Sarı Saltuk o dönemde bin türlü hileyle kiliselere, şehirlere ve benzeri mekanlara girer. Gizli şekillerde İslamiyet’i yaymak için vaazlar verir. Aynı zamanda çoğu kişinin de bu şekilde Müslüman olduğunu da söylemek gerekir. Sade ve akıcı dille bu Destanı yazan kişi Ebu’l Hayr Rumi’dir.

8.Köroğlu Destanı

Köroğlu Destanı 24 ayrı şair tarafından ayrı şekillerde söylenmiştir. Kökü Kafkasya ve Asya’ya da yansa da Anadolu’da yazılmıştır. Bolu Bey’i Köroğlu’nun babası olan Yusuf’tan bir ister. Lakin istedigi atı bulamayınca da Yusuf’un gözünü kör eder. Destan bundan sonra gerçek adı Ruşen olan Köroğlu’nun intikam silsilelerini anlatır.

İslamiyetin Kabulünden Sonraki Türk Destanları Genel anlamıyla yukarıda belirtildiği gibidir. Bu destanların temel özellikleri ise geçiş dönemi eserlerine olan benzerlikleridir. Yani daha çok tasavvuf konusu ele alınır.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER
SON DAKİKA